Współczynnik inbredu (COI): co oznacza i jak go czytać

Czym jest współczynnik inbredu, jak wygląda w praktyce przy rodzeństwie i kuzynach, dlaczego niepełny rodowód go zaniża i jak używać wyniku przy planowaniu krycia.

27 października 2026· 2 min czytania· Koty i psy

Współczynnik inbredu — COI (od ang. coefficient of inbreeding), u kociarzy często zwany IC — mówi, jak bardzo spokrewnieni są rodzice planowanego miotu. To jedno z najczęściej używanych narzędzi przy planowaniu krycia, ale łatwo je źle odczytać.

Krótka odpowiedź

COI to prawdopodobieństwo, że dwie kopie danego genu u potomka pochodzą od tego samego przodka. Wyrażamy go w procentach. Im wyższy, tym bliżej spokrewnieni rodzice. Wynik jest orientacyjny: zależy od tego, ile pokoleń rodowodu znasz.

Skąd bierze się inbred
Wspólny przodekOjciecMatkaMłode

Im bliżej wspólny przodek (i im ich więcej), tym wyższy współczynnik inbredu.

Jak to wygląda w liczbach

Pokrewieństwo rodzicówCOI potomstwa
rodzic i dziecko25%
rodzeństwo pełne25%
rodzeństwo przyrodnie (jeden wspólny rodzic)12,5%
wujek i siostrzenica12,5%
kuzyni pierwszego stopnia6,25%
brak wspólnych przodków w znanym rodowodzie0%

Metodę liczenia opisał Sewall Wright; Petling używa jej do wyliczenia COI planowanego kojarzenia na podstawie rodowodu zapisanego w aplikacji.

Progi — jak do nich podchodzić

W Petlingu wynik jest opisany słowami: niski (poniżej 6,25%), umiarkowany (do 12,5%), wysoki (do 25%) i bardzo wysoki (25% i więcej). To tylko wygodne etykiety. Dopuszczalny poziom zależy od rasy, wielkości populacji i celu hodowlanego, a niektóre organizacje mają własne zalecenia lub ograniczenia — sprawdź regulamin swojego klubu i porozmawiaj z mentorem rasy.

Ważne ograniczenie: krótki rodowód zaniża wynik

Wynik liczy się tylko ze znanych przodków. Jeśli znasz dwa pokolenia, a wspólny przodek pojawia się dopiero w piątym, COI wyjdzie 0% — mimo że pokrewieństwo istnieje. Dlatego Petling pokazuje, ile pokoleń i przodków uwzględnił, i ostrzega, gdy rodowód jest krótki (mniej niż trzy pokolenia). Im pełniejszy rodowód, tym wiarygodniejszy wynik.

Jak używać COI przy planowaniu

  1. Wybierz planowanych rodziców (w Petlingu: „Krycie testowe” lub formularz nowego miotu).
  2. Sprawdź wynik i listę wspólnych przodków.
  3. Upewnij się, że rodowód jest pełny — uzupełnij brakujących przodków.
  4. Traktuj COI jako jedno z kilku kryteriów obok zdrowia, temperamentu, typu i wyników badań.
Krycie testowe w Petlingu: wybierasz rodziców i widzisz współczynnik inbredu oraz wspólnych przodków.
Krycie testowe w Petlingu: wybierasz rodziców i widzisz współczynnik inbredu oraz wspólnych przodków.

Prowadzisz hodowlę? Zapisuj to w jednym miejscu.

Mioty, wagi, rodowody, badania i terminy — w telefonie, po polsku. Dla hodowców kotów i psów.

Czytaj także